Κηπουρική φθινοπώρου: Τι φυτεύουμε τώρα...

Μπορεί η απόλαυση του να καθόμαστε στη βεράντα το μπαλκόνι ή τον κήπο να περνά όσο ο καιρός κρυώνει, τώρα είναι όμως η εποχή να φροντίσουμε τα όσα φτιάξαμε την άνοιξη και το καλοκαίρι και να προνοήσουμε για την επόμενη "σοδειά" που θα μας κρατά παρέα όταν ο καιρός είναι ξανά έτοιμος να υποδεχθεί τα υπέροχα χρώματα των λουλουδιών. Το φθινόπωρο είναι η καλύτερη εποχή για τους εραστές των κλαδευτηριών. Όλη η ανάπτυξη του καλοκαιριού θα χρειαστεί τώρα ένα χαλινάρι. Αρκετά βέβαια από τα… αποκόμματα και με τη βοήθεια της υγρασίας που αυτή την εποχή συνδυάζεται με ήπιες θερμοκρασίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη μαγιά για την ανοιξιάτικη εικόνα του χώρου, οπότε μη διστάσετε να τα τοποθετήσετε σε ξεχωριστές γλάστρες. Χώρια από το κλάδεμα ή το τελευταίο «τάισμα» των φυτών με λίπασμα πριν τη χειμέρια νάρκη τους, το φθινόπωρο ενδείκνυται και για φύτεμα- κυρίως λαχανικών και βολβών, αλλά και για τη λήψη μέτρων έναντι σαλιγκαριών και άλλων απειλών για τα φυτά. Τα χημικά δολώματα για τους παρασιτικούς οργανισμούς μπορείτε να τα προμηθευτείτε από τις μάντρες με είδη κήπου ή και από τα μεγάλα super market. Λαχανικά Φυτέψτε κουνουπίδια, σπανάκι και μπρόκολα έχοντας πριν σκάψει ελαφρά το ανώτερο επίπεδο του χώματος και τοποθετήστε εκεί μικρή ποσότητα λιπάσματος ή κοπριάς. Ακόμη είναι τώρα καλή εποχή να φυτέψετε πράσα, κρεμμύδια, κουκιά, σκόρδα (ξεχωρίστε τις σκελίδες και τοποθετήστε τις σε βάθος περίπου 5 εκατοστών από την επιφάνεια) και πατάτες. Παρτέρια Αφαιρέστε όλες τις νεκρές κορυφές των λουλουδιών, ειδικά από τους κατιφέδες που όταν μαραίνονται επάνω στο φυτό μπορούν να χαλάσουν την εικόνα του μπαλκονιού ή του κήπου σας. Ούτως ή άλλως, δεν πρέπει να αφήνετε τα μονοετή ή εποχικά φυτά να παραμένουν περισσότερο από τη διάρκεια ζωής τους στο χώμα ή τις γλάστρες σας- ξεριζώστε τα, αν είναι δυνατόν, πριν ακόμα μαραθούν. Φυτέψτε μοσχομπίζελα και φροντίστε για μια πέργκολα κοντά τους ώστε να αναρριχηθούν. Βάλτε τους σπόρους από το προηγούμενο βράδυ σε μια βρεγμένη εφημερίδα και φυτέψτε τους το πρωί. Αφαιρέστε από τις τριανταφυλλιές οποιαδήποτε φύλλα με μαύρα στίγματα και τοποθετήστε τα σε μια πλαστική σακούλα φροντίζοντας ώστε να μην έρθουν σε επαφή με τα υπόλοιπα. Είναι η εποχή να βάλετε ένα καλό οργανικό λίπασμα στις τριανταφυλλιές και να φροντίσετε το πότισμα να γίνεται όσο το δυνατόν στις ρίζες. Όσοι προνόησαν τον Ιούλιο για ντάλιες θα τις δουν να ανθίζουν τώρα. Φροντίστε να είναι ποτισμένες και αφαιρέστε τα μικρότερα μπουμπούκια, ώστε να πετύχετε καλύτερα αποτελέσματα με τα μεγαλύτερα. Οι γλαδιόλες μπορούν τώρα να ξεριζωθούν. Κόψτε τους αγάπανθους πριν οι κεφαλές τους μαραθούν, ενώ κλάδεμα θέλουν οι ορτανσίες, οι λεβάντες, οι σαλβίες ώστε να μένει ο κήπος συγυρισμένος. Εποχή κλαδέματος είναι και για πελαργόνια και γεράνια, αλλά μην βιαστείτε να πετάξετε τα όσα περίσσεψαν, αφού όπως είπαμε, η εποχή είναι ιδανική για να βγάλουν ρίζες όσα «αποκόμματα» σας ενδιαφέρουν. Ειδικά για τα μεσογειακά κλίματα ενδείκνυται αυτή την εποχή η ανασάλευση του γρασιδιού με ένα πιρούνι ή με μια μικρή τσουγκράνα ώστε να αεριστεί από τους καλοκαιρινούς καύσωνες και να διευκολυνθούν οι επερχόμενες βροχές να εισέλθουν και να δυναμώσουν το χώμα πριν τον βαρύ (;) χειμώνα. Για όσους έχουν γκαζόν είναι επίσης η εποχή να καλύψουν τυχόν «τρύπες» στην ενιαία πράσινη εικόνα του κήπου τους. Εξάλλου, υπάρχει ακόμη αρκετός χρόνος έως τον χειμώνα για να μεγαλώσουν τα φυτά προστατευμένα από τη θερμοκρασία, ώστε ακόμη και αν κάποιος επιθυμεί να ξεκινήσει τώρα μια παρόμοια καλλιέργεια με τύρφη, είναι κατάλληλη εποχή να το κάνει- αρκεί να έχει υπόψη του ότι μια φορά την ημέρα θα χρειάζεται να ποτίζει, ώστε να έχει αποτελέσματα. Πέρα από οτιδήποτε άλλο, το φθινόπωρο είναι η καλύτερη εποχή του χρόνου για να φυτέψετε αειθαλή δένδρα και θάμνους, ενώ είναι μια πολύ καλή εποχή για να φυτέψετε και οπωροφόρα δένδρα. Αυτή είναι η εποχή και για να εμπλουτίσετε το έδαφος με λίπασμα, αν και θέλει προσοχή καθώς τα υπερβολικής έντασης σκευάσματα δεν ταιριάζουν στα δένδρα που προτιμούν ήπια λιπάσματα. Όσο η ήπια θερμοκρασία εξακολουθεί, περιποιηθείτε τα φυτά με τις ρηχές ρίζες όπως τα ροδόδενδρα, οι αζαλέες και τα κωνοφόρα. Συλλέξτε τους καρπούς που έχουν βγει, αφαιρέστε τα όποια τυχόν αδύναμα κλαριά, απλώστε λίγο ασβέστη και μετά ποτίστε με άφθονο νερό προκειμένου να μεγιστοποιήσετε την ανάπτυξη σε μικρό χρονικό διάστημα. Μεταφυτέψτε ροδόδενδρα, αζαλέες και καμέλιες τώρα. Βολβοί Είναι η εποχή που πρέπει να φροντίσουμε για τα λουλούδια που θα απολαμβάνουμε την άνοιξη- άλλωστε είναι γνωστό πως κάποια από τα ομορφότερα άνθη βγαίνουν από τους βολβούς. Το φθινόπωρο είναι η κατάλληλη εποχή να φυτέψετε βολβούς και ειδικά ασφόνδυλους, νεραγκούλες, φρέζες, τουλίπες, ανεμώνες, υάκινθους και φούλια.

Πηγή: www.in2life.gr

Ένας "δολοφόνος" στον κήπο μας... Πικροδάφνη!

Είναι φορές που ένα όμορφο περιτύλιγμα μπορεί κάλλιστα να μας ξεγελάσει αναφορικά με το περιεχόμενό του... Να μας παραπλανήσει και να μας οδηγήσει σε λάθος εντυπώσεις ή συμπεράσματα. Αλήθεια, γνωρίζετε ότι πίσω από τα κάλλη της πικροδάφνης (nerium oleander) κρύβεται ένα εξαιρετικά δηλητηριώδες φυτό, αν φαγωθεί, και ότι ακόμα και οι αναθυμιάσεις από κάψιμο του βλαστού της είναι επικίνδυνες;

Αν και η πικροδάφνη μπαίνει άνετα στη λίστα με τα 5 πιο δηλητηριώδη φυτά στον κόσμο, παρ’ όλα αυτά θα τη βρούμε παντού. Από τις άκρες των δρόμων και των εθνικών οδών μέχρι σε αυλές σπιτιών ακόμη και σχολείων. Σε πάρκα αναψυχής, νησίδες δρόμων, πεζοδρόμια και πλατείες. Την έχω δει ακόμη, πολύ κακώς βέβαια, και σε αυλές παιδικών σταθμών.

Ενδημικό φυτό της Μεσογείου και της νoτιοδυτικής Ασίας, πλέον μπορούμε να το βρούμε παντού στον κόσμο, εκτός από τα πολύ ψυχρά κλίματα, σαν καλλωπιστικό φυτό. Το πλούσιο φύλλωμα και η παρατεταμένη εντυπωσιακή ανθοφορία της όλο το καλοκαίρι, έχει κάνει την πικροδάφνη προτιμητέο φυτό στη διαμόρφωση εξωτερικών και κοινόχρηστων χώρων. Το συναντάμαι σαν αειθαλή θάμνο ή και μικρό δέντρο που μπορεί να φτάσει και 4 μέτρα ύψος. Η ανθοφορία της ξεκινά τον Μάιο και τελειώνει το Νοέμβριο. Τα άνθη της είναι μεγάλα και ρόδινα, στις δε βελτιωμένες καλλιεργούμενες ποικιλίες θα δούμε χρώματα, όπως λευκό, κόκκινο κ.α.

Παρά τις αυξημένες ανάγκες για ηλιακό φως, η πικροδάφνη είναι πολύ ανθεκτικό φυτό και προσαρμόζεται εύκολα σε κάθε τύπο εδάφους. Μοναδικός περιορισμός της είναι η θερμοκρασία κάτω από το 0, αν και αναβλαστάνει εύκολα. Αντέχει στην ξηρασία και στους ισχυρούς αέρηδες. Την αυτοφυή πικροδάφνη θα την βρούμε κοντά σε όχθες ποταμών, σε ρέματα και γενικά σε υγρές τοποθεσίες σε χαμηλά υψόμετρα. Ο καρπός εμφανίζεται τον Σεπτέμβριο και είναι επιμήκης, δερματώδης και περιέχει παρά πολλά σπέρματα με θυσανοειδή φτερά που τα βοηθούν να μεταφέρονται πιο εύκολα σε μεγάλες αποστάσεις. Πολλαπλασιάζεται εύκολα με μοσχεύματα και σπόρο. Ο γαλακτώδης χυμός που υπάρχει σε όλα τα μέρη του φυτού είναι γεμάτος με πολλές τοξικές ουσίες, καρδιακούς γλυκοζίτες, με κυριότερη την ολεανδρίνη (Oleandrin).

Ακόμη και ο καπνός από πικροδάφνη που καίγεται είναι πολύ τοξικός. Έχουν σημειωθεί θανατηφόρες δηλητηριάσεις σε ανθρώπους που έψησαν στην εξοχή, χρησιμοποιώντας βλαστούς πικροδάφνης. Η επαφή με το δέρμα προκαλεί ερεθισμό. Έχει χρησιμοποιηθεί και ως φαρμακευτικό φυτό από τους αρχαίους χρόνους. Την αναφέρουν οι Πλίνιος, Θεόφραστος και Διοσκουρίδης στα συγγράμματά τους. Τον 19ο αιώνα, απομονώθηκε η δραστική ουσία Oleandrin την οποία και χρησιμοποίησαν για καρδιακές παθήσεις σε ελάχιστη δοσολογία. Τα δραστικά στοιχεία της πικροδάφνης έχουν παρόμοια δράση με τα δραστικά στοιχεία της επίσης δηλητηριώδους διγιτάριας (digitalis). Ένα μόνο φύλλο είναι θανατηφόρο για ένα μικρό παιδί, λίγα φύλλα φτάνουν για έναν ενήλικα και αρκούν 100 γραμμάρια φύλλων να γίνουν θανατηφόρα για ένα άλογο. Αν και την αποφεύγουν ''όπως ο διάολος το λιβάνι'', συχνά παρατηρούνται θανατηφόρα ατυχήματα σε ζώα που κατά λάθος θα την δοκιμάσουν. Το ίδιο συμβαίνει και με τις μέλισσες. Πρέπει να υπάρχει μεγάλη έλλειψη άλλης ανθοφορίας για να εξαναγκαστεί μια μέλισσα να τρυγήσει την πικροδάφνη. Έτσι κι αλλιώς, είναι αποστολή αυτοκτονίας αφού ξέρουν ότι οι περισσότερες που θα επισκεφτούν άνθη πικροδάφνης σύντομα θα είναι νεκρές. Το μέλι που θα έχει παραχθεί είναι τοξικό.

Καταλήγουμε, λοιπόν, ότι ένα τέτοιου είδους φυτό, όπως η πικροδάφνη, που μας δίνει τη δυνατότητα ακόμα και το χειμώνα να ομορφαίνει τις διαδρομές μας, τις αυλές μας και τους κοινόχρηστους χώρους μας, θέλει την προσοχή του.

Η ομορφιά, πολλές φορές, μπορεί να αποβεί μοιραία!

ΠΗΓΗ

Αγαύη η αμερικανική (Αθάνατος)

Eπιστημονική Oνομασία: 

Agave Americana

Κοινή ονομασία φυτών, του γένους αγαύη, της οικογένειας των αμαρυλλιδών. Το γένος έχει πάρα πολλά είδη (περίπου 300 είναι γνωστά), που κατάγονται από τις ξερές και άγονες περιοχές του Μεξικού, των Ηνωμένων Πολιτειών και των Αντιλών. Ήταν από τα πρώτα φυτά που έφεραν στην Ευρώπη, κατά το 16ο αι., οι πρώτοι επισκέπτες της Αμερικής. Είναι φυτό μεγαλόπρεπο στην εμφάνιση, αυτό άλλωστε σημαίνει και το όνομά του, που είναι ομηρική λέξη (αγαυός = μεγαλοπρεπής) και πολύ χρήσιμο. Οι Μεξικανοί παρασκευάζουν από το χυμό του τα γνωστά οινοπνευματώδη ποτά "πούλκβε" και "μέλκα". Από ορισμένα άλλα είδη, όπως την αγαύη τη σιζαλανή, βγαίνουν οι κλωστές "σιζάλ", με τις οποίες κατασκευάζονται σκοινιά, βούρτσες, ακόμα και δαντέλες ή άλλα εργόχειρα. Το κλίμα της Ευρώπης και ειδικά των παραμεσόγειων περιοχών αποδείχτηκε πολύ ευνοϊκό για τον αθάνατο, που όχι μόνο εξαπλώθηκε πολύ γρήγορα, αλλά ζει και περισσότερο χρόνο από όσο ζούσε στην πατρίδα του. Έτσι, ενώ στο Μεξικό ανθίζει, καρποφορεί και πεθαίνει στο δέκατο χρόνο της ηλικίας του, στις δικές μας περιοχές ζει από 20 μέχρι 100 χρόνια. Στην Ελλάδα το πιο γνωστό είδος είναι η αγαύη η αμερικανική και αυτό στην ουσία ονομάζουμε αθάνατο. Το όνομα αυτό το οφείλει στη μακροζωία του και στον περίεργο βιολογικό κύκλο του. Ο αθάνατος για πολλά χρόνια ζει χωρίς να ανθίζει. Βγάζει στην αρχή μακριά παχιά φύλλα από το έδαφος, που σχηματίζουν ρόδακα. Κατόπι από το κέντρο βγαίνει ένας χοντρός βλαστός, που ψηλώνει σε πολύ γρήγορο διάστημα σε πέντε ή και δέκα μέτρα. Τότε σε αρκετό ύψος από τη βάση βγαίνουν τα κλαδιά, που έχουν τα άνθη και σχηματίζουν κάτι σαν πολυέλαιο. Μετά από την άνθιση και την καρποφορία, ολόκληρος ο βλαστός πεθαίνει, αλλά το φυτό διατηρείται στη ζωή, γιατί πολλαπλασιάζεται με υπόγειες παραφυάδες.

Συστατικά-χαρακτήρας: Περιέχει γλυκοσίδια (αγαμενοσίδη Α και Β) και τη στεροειδή σαπωνίνη, βισντεμοσίδη. Τα άνθη, τα φύλλα, οι μίσχοι, οι ροσέτες και ο χυμός του Αθανάτου είναι εδώδιμα. Η καρδιά του φυτού είναι εν μέρει κάτω από το έδαφος. Είναι πλούσια σε σακχαρίνη και τρώγεται αν ψηθεί. Είναι γλυκιά και θρεπτική αλλά μάλλον ινώδης.
Άνθιση – συλλογή – χρησιμοποιούμενα μέρη: Όπως αναφέραμε το φυτό ανθίζει μία φορά στη ζωή του. Όλα τα μέρη του φυτού μπορούν να χρησιμοποιηθούν φρέσκα ή αποξηραμένα για θεραπευτικούς λόγους. Οι μίσχοι εμφανίζονται το καλοκαίρι πριν την τελική άνθιση. Ψημένοι έχουν γλυκιά γεύση. Τα φύλλα μαζεύονται χειμώνα και άνοιξη όταν είναι γεμάτα χυμούς για φάγωμα. Τα φύλλα ορισμένων ειδών (Agave rigida var. sisalana, sisl hemp., Agave decipiens, False Sisal Hemp. Agave Americana) παράγουν ίνες.
Από τον σπόρο φτιάχνεται αλεύρι που χρησιμοποιείται για να δένει τις σούπες ή για ψωμί. Το απόσταγμα των φύλλων και ιδιαίτερα της ρίζας (με σιγανό βράσιμο) περιέχει σαπωνίνη και χρησιμοποιείται για την παρασκευή σαπουνιών
Θεραπευτικές ιδιότητες και ενδείξεις: Δρα ως αντισηπτικό, εφιδρωτικό, διουρητικό, καθαρτικό, παυσίπονο (σε οδοντικούς πόνους). Ο χυμός είναι αντισηπτικός, εφιδρωτικός, διουρητικός και ήπια καθαρτικός. Έχει απολυμαντικές ιδιότητες και μπορεί να ληφθεί εσωτερικά για να ελέγξει την αύξηση των σηπτικών βακτηριδίων στο στομάχι και το έντερο.
Τα φύλλα, χάρη στην αντιφλεγμονώδη και καταπραϋντική δράση τους, πολτοποιημένα δίνουν μια θαυμάσια αλοιφή για οξείς ρευματισμούς, ρευματοαρθρίτιδες, οσφυαλγία, πόνους αρθρώσεων, κρυολογήματα και τον έρπη. Η ίδια αυτή αλοιφή σε συνδυασμό με το σινάπι βοηθά ως κατάπλασμα σε περιπτώσεις πνευμονίας. Τότε ο πυρετός πέφτει, γίνεται άφθονη απόχρεμψη και τα πνευμονικά συμπτώματα σταματούν. Χρησιμοποιείται, σε χρόνιες παθήσεις του ήπατος, ίκτερο και καθαρισμό των εντέρων.
Η ρίζα είναι διουρητική και εφιδρωτική. Την είχαν χρησιμοποιήσει στη θεραπεία σύφιλης και γονόρροιας. Το κόμμι που περιέχει η ρίζα και τα φύλλα δρα εναντίον του πονόδοντου.
Το νερό μέσα στο οποίο έχουν βραχεί οι ίνες για μία μέρα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως απολυμαντικό δέρματος κεφαλής και τονωτικό των μαλλιών σε περιπτώσεις τριχόπτωσης.
Έχει εντομοκτόνες και εντομοαπωθητικές ιδιότητες.
Παρασκευή και δοσολογία: Παρασκευάζεται ως έγχυμα. Βάζουμε 2 γραμμάρια λεπτά κομμένα φύλλα σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό και το σκεπάζουμε για 10 λεπτά. Σουρώνουμε και πίνουμε ή το χρησιμοποιούμε για το πλύσιμο του κεφαλιού ως απολυμαντικό και τόνωση των μαλλιών που πέφτουν.
Προφυλάξεις: Ο χυμός από διάφορες ποικιλίες του φυτού, μπορεί να προκαλέσει δερματίτιδα εξ επαφής. Αυτή εκφράζεται με κοκκίνισμα της περιοχής και τη δημιουργία φυσαλίδων στο δέρμα που κρατούν μία με δύο εβδομάδες. Οι φυσαλίδες στο δέρμα μπορεί να εμφανιστούν και πάλι μέσα στη διάρκεια του επόμενου έτους, ακόμη και αν δεν υπάρχουν σημάδια αναφυλαξίας. Το αποξηραμένο φυτό σπάνια προκαλεί τέτοιες αντιδράσεις.
Προσοχή χρειάζονται τα αγκάθια του φυτού που βρίσκεται σε φάση έντονης ανάπτυξης. Αν μας τρυπήσουν βαθιά μπορούν να προκαλέσουν μώλωπα που το μέγεθος του φτάνει τα 6-7 εκατοστά και θα διαρκεί περίπου 2 με 3 εβδομάδες.

ΠΗΓΗ

Λεβαντίνη

Eπιστημονική Oνομασία: 

Santolina chamaecyparissus

Άλλες Ονομασίες: 

Σαντολίνα  

Λεβαντίνη γκρίζα

Η λεβαντίνη είναι ένα πολύ δημοφιλές φυτό στην Ελλάδα. Είναι πυκνή, συμπαγής, αρωματική, πολύ ανθεκτική και ευπροσάρμοστη. Μπορεί να βρεθεί πολύ εύκολα στα περισσότερα φυτώρια και ανθοεκθέσεις.
Η λεβαντίνη ενδημεί στις μεσογειακές χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της χώρας μας. Στη φύση φυτρώνει συνήθως σε ζεστά, ανοιχτά και ηλιόλουστα μέρη με ασβεστώδες αλκαλικό έδαφος όπως πλαγιές, μεσογειακές παράκτιες περιοχές, ξερά λιβάδια κ.ά. Το γένος Santolina περιλαμβάνει από 5 έως 24 είδη, ανάλογα με τον ταξινομιστή. Το είδος S. chamaecyparissus πάντως ειναι από τα σταθερά. Το όνομα του συγκεκριμένου είδους chamaecyparissus (χαμαικυπάρισσος) το πήρε από την επιφανειακή ομοιότητα του φυλλώματος μ’αυτού του κωνοφόρου. Η λεβαντίνη δεν έχει καμία σχέση με τη λεβάντα, η λεβάντα ανήκει στην οικογένεια των χειλανθών ή σελινιδών μαζί μ’άλλα μυρωδικά και φαρμακευτικά φυτά όπως το θυμάρι, η ρήγανη , ενώ η λεβαντίνη ανήκει στην οικογένεια των συνθέτων ή αστεριδών, μαζί με τις μαργαρίτες, τα μαρούλια και πολλά άλλα φυτά.
Η λεβαντίνη είναι πολυετής, ξυλώδης και αειθαλής θάμνος, πολύ πυκνος και χαμηλός με πολλές παραφυάδες. Οι παλαιότεροι βλαστοί αποκτούν μεγάλο πάχος με τα χρόνια. Το φυτό έχει μέτριες διαστάσεις, με μέγιστο ύψος τα 60 εκ. και πλάτος το 1 μέτρο, αν και συνήθως είναι μικρότερο. Τα κλαδιά του είναι πολύ πυκνά, κι όλος ο θάμνος είναι συμπαγής. Τα φύλλα είναι μικρά, πυκνά, σύνθετα φτεροειδή με ασιμωπό χνούδι, δίνοντας στο φυτό ένα γκριζοπράσινο χρώμα, και αρωματικά αν τριφτούν. Τα άνθη βγαίνουν κατά κίτρινα κεφάλια διαμέτρου 1-2 εκ. πολύ πάνω απ’το φύλλωμα σε ψηλούς (10-25 εκ.), λεπτούς και λείους βλαστούς. Το φυτό ανθίζει Μάιο-Ιούνιο, αλλά τα ξερά άνθη παραμένουν για όλο το καλοκαίρι. Τα άνθη έχουν διαφορετική μυρωδιά απ’το φύλλωμα.
Το φυτό καλλιεργείται για το γκριζοπράσινο αρωματικό φύλλωμά του, το πυκνό και συμπαγές σχήμα του και λιγότερο για τ’άνθη του. Φυτεύεται σε κήπους σε κοντές συστάδες θάμνων, σε όρια κοντών θάμνων ή ως ψηλή εδαφοκάλυψη. Φυτεύεται επίσης και σε δοχεία. Θα πρέπει να βρίσκεται σε ζεστή και ηλιόλουστη θέση, μ’όσο το δυνατόν περισσότερες ώρες ήλιο την ημέρα. Στη σκιά η ανάπτυξή του θα μειωθεί και θα γίνει πολύ αραιό, με λεπτούς βλαστούς που θα στρέφονται προς το πιο φωτεινό σημείο. Ευδοκιμεί σε ελαφρύ αμμώδες ή μέτριο αμμωπηλώδες έδαφος με ουδέτερο ή αλκαλικό ph και καλή αποστράγκιση. Το φυτό δεν ανέχεται συνεχή υγρασία στις ρίζες του και το έδαφος θα πρέπει ν’αφεθεί να στεγνώνει ανάμεσα στα ποτίσματα. Αν βρίσκετε σε γλάστρα, θα πρέπει ν’αδειάζετε το νερό που λιμνάζει στο πιατάκι. Αντέχει στην ξηρασία και τον έντονο άνεμο. Το χειμώνα δεν έχει πρόβλημα έως τους -15 βαθμούς, αρκεί το έδαφος να στραγκίζει καλά από τα πολλά νερά των βροχών. Λιπαίνετε περιοδικά με ισορροπημένο λίπασμα ή αναμειγνύοντας οργανικό υλικό όπως κοπριά ή κομπόστ στο έδαφος.
Πολλαπλασιάζεται με σπόρο (εγγενώς) και βλαστητικά (αγενώς). Ο σπόρος συλλέγεται από τους ξηρούς καρπούς (τα ξερά κεφάλια) το καλοκαίρι και σπέρνεται σ’ελαφρύ έδαφος. Μετά από ένα χρόνο τα φυτά θα έχουν μεγαλώσει αρκετά και θα μπορούν να φυτευθούν στην οριστική τους θέση. Πολλαπλασιάζεται και με μοσχεύματα, τα οποία είναι κλαδιά που κόβονται μαζί με λίγο φλοιό και ξύλο από το γονικό τους κλαδί και φυτεύονται σε υγρό μέρος μέχρι να ριζώσουν. Σε μερικές εβδομάδες θα έχουν πιάσει. Τέλος ο πιο εύκολος τρόπος είναι με διαίρεση. Απλά σκάβετε μια παραφυάδα του φυτού και την κόβετε μ’ένα μαχαίρι ή παρόμοιο εργαλείο, μαζί με το ριζικό της σύστημα, καλύτερα άνοιξή ή φθινόπωρο. Μετά μπορείτε να τη φυτέψετε σε μια άλλη θέση χωρίς ιδιαίτερη αρχική φροντίδα, εκτός από λίγα καλά αρχικά ποτίσματα. Εάν όμως η παραφυάδα είναι πολύ μικρή θα χρειαστεί λίγη σκιά μέχρι να δείξει σημάδια ανάπτυξης.
Το φυτό είναι πολύ ανθεκτικό σε εντομολογικές και μυκητολογικές ασθένειες. Σε συνθήκες χαμηλού φωτός γίνεται αραιό και με λεπτά, αδύναμα κλαδιά. Η συνεχής υγρασία μπορεί να σαπισει τις ρίζες του.
Κλάδεμα συνήθως δε χρειάζεται αφού διατηρεί από μόνο του το συμπαγές του σχήμα. Ωστόσο περιοδικά μπορεί να γίνει για ακόμα περισσότερη πύκνωση του φυτού. Το φυτό μπορεί να κλαδεφτεί πολύ αυστηρά χωρίς προβλήματα, αλλά επειδή τα μπουμπούκια σχηματίζονται στο ξύλο της προηγούμενης χρονιάς, δε θ’ανθίσει τη χρονιά που θα κλαδευτεί. Ιδανική εποχή είναι νωρίς την άνοιξη.
Έχω ένα τέτοιο φυτό εδώ και δύο χρόνια. Το πήρα απ’τον πατέρα μου από διαίρεση πριν δύο χρόνια τέτοιο μήνα. Είναι πολυ ανθεκτικό και το συνιστώ σε κάποιον που θέλει ένα φυτό με λίγες σχετικά απαιτήσεις. Έχω παρατηρήσει ότι αν και η ανάπτυξή του είναι μέτρια, και ίσως στην αρχή δε φαίνεται να μεγαλώνει και πολύ, σιγά-σιγά φτάνει σε μεγάλο μέγεθος.

θεραπευτικές ιδιότητες: Εκτός από τη χρήση της ως καλλωπιστικό, η λεβαντινη έχει και φαρμακευτικές χρήσεις, μολονότι χρησιμοποιείται σπανιότερα σε σχέση μ’άλλα φαρμακευτικά φυτά. Το έγχυμα ή αφέψημα των φύλλων και των ανθέων έχει χρησιμοποιηθεί ως αντισπασμωδικό, τονωτικό, ανθελμυνθικό κι εμμηναγωγό. Η σκόνη του ξερού φυτού έχει χρησιμοποιηθεί σ’επιθέματα πάνω σε πληγές και τσιμπήματα εντόμων για την ταχύτερη επούλωσή τους. Τέλος δεματάκια ξερών κλαδιών αυτού του φυτού ανάμεσα σε ρούχα διώχνουν αποτελεσματικά το σκόρο.

ΠΗΓΗ

Παλιές "συνταγές" για φυτοπροστασία

-Τα λάχανα δεν τα τρώνε οι ψύλλοι αν όταν φυτέψουμε μαζί τους και ρόβι. 
-Ιδίως το ρόβι είναι κατάλληλο για τα ρεπάνια και τα γογγύλια. 
-Προτιμότερο είναι να φυτέψουμε ζούματο (άγρια ρόκα) μαζί με τα λάχανα και ιδίως με τα κραμπολάχανα, γιατί τα κραμπολάχανα πειράζονται περισσότερο από τους ψύλλους. 
-Αν θέλουμε να μην πειράζονται τα λάχανα ούτε από άλλα ζωύφια, βρέχουμε τους σπόρους μας με χυλό από αμάραντο πριν τα σπείρουμε. 
-Όλοι δε οι σπόροι και των λαχάνων και των σπαρτών προφυλάσσονται από όλα τα ζωύφια αν πριν τους σπείρουμε, τους βρέξουμε σε χυλό από κοπανισμένη ρίζα αγριοσυκιάς.

Για να μην έχουν τα λάχανα ή τα δέντρα κάμπιες
-Βάζουμε σε νερό στάχτη από κλήματα 3 ημέρες και ραντίζουμε τα λάχανα ή καπνίζουμε τα δέντρα και τα λάχανα με κατράμι και θειάφι.

-Επίσης δεν θα έχουν κάμπιες αν βρέξουμε τον σπόρο σε αλυσίβα από στάχτη συκιάς και κατόπιν τον σπείρουμε. 
-Όσες κάμπιες υπάρχουν καταστρέφονται αν ανακατέψουμε κάτουρο με άλλη τόση μούργα και το βράσουμε στη φωτιά. Αφού δε το αφήσουμε και κρυώσει ραντίζουμε τα λάχανα. 
-Επίσης καταστρέφονται οι κάμπιες αν μαζέψουμε από άλλο κήπο τις κάμπιες και τις βράσουμε σε νερό μαζί με άνηθο και αφού κρυώσει ραντίσουμε τα λάχανα.
-Για τις κάμπιες του πράσου παίρνουμε μια κοιλιά από πρόβατο άπλυτη γεμάτη με την κοπριά και τη χώνουμε στο κήπο, όχι όμως σε βάθος αλλά στην επιφάνεια. Θα τη βρούμε κατόπιν γεμάτη από τις κάμπιες του πράσου. Το ίδιο κάνουμε και δεύτερη φορά και μαζεύουμε τις κάμπιες και τις σκοτώνουμε. Τα ζωύφια αυτά αγαπούν την κοπριά και πάντα στην κοπριά βρίσκονται για αυτό μπορούμε εύκολα να τα μαζέψουμε.

-Η καλύτερη κοπριά για τα λάχανα είναι η στάχτη. Γιατί είναι πολλή λεπτή και εκ φύσεως θερμή και καταστρέφει τους ψύλλους και τα σκουλήκια και άλλα τέτοια ζωύφια. 

-Τα αγγούρια δεν πειράζονται από τους ψύλλους αν μπήξουμε κοντά τους όταν είναι μικρά ακόμα, κλωνάρια από ρίγανη. Η ρίγανη καταστρέφει και τους ψύλλους που υπάρχουν και δεν αφήνει να γίνουν άλλοι.

-Ο κήπος γίνεται θαλερός αν κοπανίσουμε άγριο τριφύλλι και το βάλουμε σε νερό και ραντίσουμε με αυτό τον κήπο ή αν τρίψουμε μοσχοσίταρο και το ανακατέψουμε με νερό και ραντίσουμε με αυτό τον κήπο.

Για να μην τρώνε τα ζωύφια τα φυτά
Βάλε δέκα καβούρια από ποτάμι ή από θάλασσα σε ένα δοχείο, είτε από στάμνα είτε από κανάτι και σκέπασέ το καλά και άφησέ το δέκα μέρες στον ήλιο. Με το νερό αυτό ράντιζε τα δέντρα, φυτά , αμπέλια και λάχανα, να θαυμάσεις την ενέργεια και τη δύναμη αυτού, γιατί ούτε τα πετούμενα, ούτε οι σκώληκες , ούτε άλλα ζωύφια τρώνε καθόλου τα φυτά όπου ράντισες με το νερό αυτό.

Πώς να φυλάξεις τον κήπο από άλλα σκουλήκια
Όταν στον κήπο υπάρχουν κάμπιες ή άλλα μαμούνια, βράσε πολλά από εκείνα τα ζωύφια και με το αυτό το νερό όταν κρυώσει ράντισε όλα τα λάχανα και θα ψοφήσουν όλα τα υπόλοιπα.

Πηγές: Γεωπονικά/Κασσιανού Βάσσου-Γεωπονικόν/Αγάπιου μοναχού του Κρητός

Φτιάχνω βιολογικό εντομοκτόνο με αψιθιά

Όταν οι θερμοκρασίες το Φθινόπωρο είναι ακόμα υψηλές, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος από πολλά βλαβερά έντομα στο περιβόλι μας. Πρέπει να ελέγχουμε σχεδόν καθημερινά το περιβόλι μας για τυχόν εχθρούς, για να παρέμβουμε έγκαιρα.
Με μια βόλτα στο περιβόλι μου συνάντησα στα μπρόκολα και στα κουνουπίδια μου, δύο εχθρούς ταυτόχρονα, μελίγκρα και κάμπιες.


Σκεφτόμενος τι βιολογικό εντομοκτόνο από εκχύλισμα φυτών να χρησιμοποιήσω, ήμουν μεταξύ δύο μιας και είχα γράψει πρόσφατα 2 άρθρα για αυτά, τον απήγανο ή την αψιθιά. Προτίμησα την αψιθιά γιατί ήξερα ότι δρα σαν εντομοκτόνο και γιατί ήθελα να την δοκιμάσω και σε μεγάλα έντομα όπως οι κάμπιες.
Τον απήγανο τον απέκλισα γιατί είχα παρατηρήσει στο κήπο μου ότι οι κάμπιες, όχι μόνο δεν απωθούνται από αυτόν αλλά τον τρώνε κιόλας.

Υλικά
1 κιλό νερό
100 γραμμάρια φρέσκιας αψιθιάς
2 κουταλιές της σούπας τριμμένο πράσινο σαπούνι

Διαδικασία εγχύματος
Σε μια κατσαρόλα βάζουμε 1 κιλό νερό και 100 γραμμάρια φρέσκιας αψιθιάς (περίπου μία χούφτα). Το αφήνουμε σε χαμηλή φωτιά με κλειστό το καπάκι της κατσαρόλας, για να μην φεύγουν με τους υδρατμούς τα πολύτιμα συστατικά της.
Προσέχουμε να μην βράσει το νερό μας. Η ιδανική θερμοκρασία είναι γύρω στους 80-90 βαθμούς. Το αφήνουμε σε χαμηλή φωτιά περίπου μία ώρα.
Μετά το σουρώνουμε και το βάζουμε στο ψεκαστήρα μας. Εκεί όσο είναι ακόμα χλιαρό διαλύουμε και 2 κουταλιές της σούπας τριμμένο πράσινο σαπούνι και ανακινούμε. Το φυσικό εντομοκτόνο μας είναι πλέον έτοιμο για χρήση.


Διαδικασία τριψίματος πράσινου σαπουνιού
Μέχρι να γίνει το νερό με την αψιθιά, αποφάσισα να ενισχύσω λίγο το εντομοκτόνο μου, με πράσινο σαπούνι που και αυτό σκοτώνει τις μελίγκρες δια επαφής, δεν ήξερα όμως αν είναι αρκετά ισχυρό από μόνο του, για να σκοτώσει μεγαλύτερα έντομα όπως οι κάμπιες.
Με ένα κοινό τρίφτη έτριψα δύο πλάκες πράσινου σαπουνιού. Η ποσότητα που έτριψα μου έδωσε περίπου 40 κουταλιές της σούπας τριμμένο σαπούνι το οποίο και αποθήκευσα σε ένα γυάλινο βαζάκι για μετέπιπτα χρήση.


Διαδικασία ψεκάσματος
Επειδή το προηγούμενο βράδυ είχε βρέξει περίμενα μέχρι να στεγνώσουν αρκετά τα φυτά και ράντισα αργά το μεσημέρι. Δεν είχα πολλά χρονικά περιθώρια γιατί το βράδυ, θα ξαναέπεφτε υγρασία με αποτέλεσμα να αδυνατίσει το εντομοκτόνο μου.
Έπρεπε όμως να ψεκάσω γρήγορα γιατί ένα δύο φυτά μου είχαν πολλά έντομα και δεν ήθελα να εξαπλωθούν στα υπόλοιπα.
Το ψέκασμα πρέπει να γίνεται από κοντά και να λούζουμε στην κυριολεξία όλο το φυτό για να πετύχουμε όσο τον δυνατό περισσότερους εχθρούς. Τα οικολογικά εντομοκτόνα είναι συνήθως επαφής, δηλαδή πρέπει να πέσουν πάνω στο σώμα των εντόμων για να τα σκοτώσουν, αντίθετα από τα εμπορικά εντομοκτόνα που είναι και μασητικά, δηλαδή το δηλητήριο μένει πάνω στα φύλλα του φυτού και όταν το τρώει το έντομο πεθαίνει. Για αυτό όταν ψεκάζουμε με οικολογικά εντομοκτόνα πρέπει να κάνουμε έλεγχο μετά από 2-3 μέρες και να ξανά ψεκάσουμε αν είχαμε αφήσει κάποια σημεία αψέκαστα.

Την επόμενη μέρα νωρίς το πρωί...

 

ΠΗΓΗ

Φτιάχνω εκχύλισμα τσουκνίδας για φυτοπροστασία

ΤΣΟΥΚΝΙΔΑ-Κνίδη η δίοικος (Urtica Doica)/Κνίδη η καυστική (Urtica Urens)

Η τσουκνίδα είναι πολύτιμο φυτό. Καλυτερεύει το έδαφος, όπου φύεται. Περιέχει ένζυμα, σίδηρο, βιταμίνες, διάφορα άλατα και μυρμηγκικό οξύ, σε αυτό το τελευταίο οφείλεται η φαγούρα που προκαλεί καθώς και το όνομα της,κνίδη.
 

Η τσουκνίδα ανάλογα με την περιοχή, ανθίζει από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Ιούλιο. Είναι δραστική για τα παρασκευάσματα που θα περιγράψουμε, όταν την κόψουμε λίγο πριν την ανθοφορία ή μόλις αρχίζει η ανθοφορία της. Κόβουμε τα φύλλα και τα στελέχη της και μπορούμε να την αποξηράνουμε στη σκιά για να την έχουμε και άλλες περιόδους.

Συνιστάται η χρήση 2 ειδών. Κνίδη η δίοικος (Urtica Doica) και κνίδη η καυστική (Urtica Urens). Εάν δεν βρούμε αυτά τα 2 είδη μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και την κνίδη τη σφαιροφόρο (Urtica Pilulifera).

Το διάλυμα τσουκνίδας από υδάτινο απόσταγμα τσουκνίδας χρησιμοποιείται από καιρό σαν ένα φυτοδιεγερτικό στη φυτοκομία.
Με την χρήση του διαλύματος έχει παρατηρηθεί ότι η ανάπτυξη αυξάνεται, τα φύλλα έχουν πιο σκούρο πράσινο χρώμα. Ακόμα αυξάνεται και η αντοχή απέναντι στα παράσιτα και ειδικά στις αφίδες.
 Κόβουμε τα στελέχη και τα φύλλα της και μπορούμε να την αποξηράνουμε στη σκιά για μια εβδομάδα, για να την αποθηκεύσουμε. Μπορούμε να φτιάξουμε το έγχυμα μας με φρέσκια ή αποξηραμένη τσουκνίδα. Για κάθε κιλό φρέσκου φυτού ή 200 γρ. αποξηραμένου χρησιμοποιούμε 10 λίτρα νερό.

Κρύο έκχυμα 24 ωρών φρέσκιας τσουκνίδας για αντιμετώπιση εντόμων
Μέσα σε ένα δοχείο ρίχνουμε ένα μέρος τσουκνίδας φρέσκιας και 10 μέρη νερού. Ανακατεύουμε καλά ώστε η τσουκνίδα να σκεπαστή με νερό. Αφήνουμε το μίγμα 14 έως 24 ώρες το περισσότερο, ανάλογα με την θερμοκρασία της εποχής. Σουρώνουμε το μίγμα που έχουμε και αμέσως ραντίζουμε τα προσβεβλημένα φυτά από μελίγκρες. Με το πρώτο ψεκασμό οι μελίγκρες θα αρχίσουν να λιγοστεύουν. Ξανά ραντίζουμε τα φυτά μετά από μια βδομάδα περίπου. Αυτό επαναλαμβάνεται ακόμα 3-4 φορές ανάλογα με το πρόβλημα. Μετά τα ραντίσματα τα φυτά έχουν ενισχυθεί και δεν προσβάλλονται πλέον εύκολα.

Προσοχή: Μόλις σουρώσουμε το μίγμα αυτό πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το εκχύλισμα αμέσως ή το αργότερο μετά δύο ώρες, αλλιώς χάνει την αποτελεσματικότητα του. Το παρασκεύασμα αυτό γίνεται ακόμα πιο αποτελεσματικό, αν προσθέσουμε μέσα και κάποιο αιθέριο έλαιο, που απωθεί τις μελίγκρες.

Έκχυμα τσουκνίδας 10 – 14 ημερών ως δυναμωτικό
Με τις ίδιες αναλογίες όπως και προηγουμένως, δηλαδή 10 μέρη νερού 1 μέρος τσουκνίδας, (ΠΑΝΑΓΟΣ 1997) φτιάχνουμε ένα παρασκεύασμα που το αφήνουμε όμως 10 – 14 ημέρες ανακατεύοντας το καθημερινά με ένα ξύλο. Μετά από λίγες ημέρες αρχίζει να αφρίζει και να βγαίνει μια έντονη δυσάρεστη οσμή για αυτό τοποθετούμε το βαρέλι με το παρασκεύασμα σε κάποια άκρη του κήπου και το σκεπάζουμε με ένα καπάκι. Το χειμώνα, αν θέλουμε να επιταχύνουμε τη διαδικασία, τοποθετούμε το βαρέλι κάπου στον ήλιο, το καλοκαίρι όμως οπωσδήποτε στη σκιά. Αν θέλουμε να μειώσουμε την έντονη δυσάρεστη οσμή, ρίχνουμε μέσα μια χούφτα σκόνης από πετρώματα.

Όταν οι αφροί σταματήσουν μετά 10 ή 14 μέρες, το παρασκεύασμα είναι έτοιμο. Τότε το σουρώνουμε και το διάλυμα αυτό μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε αμέσως ή το φυλάμε σκεπασμένο σε δροσερό μέρος για μετέπειτα χρήση. Με το μίγμα αυτό ψεκάζουμε τα φυτά αραιώνοντας το με το τριπλάσιο μέχρι πενταπλάσιο νερό. Όσο πιο τρυφερά είναι τα φυτά τόσο μεγαλύτερη αραίωση χρειάζεται.

Το ψέκασμα αυτό δρα ως αναζωογονητικό π.χ. σε φυτά που έχουν ταλαιπωρηθεί από ξηρασία.. Επίσης, κάνει τα φυτά πιο ανθεκτικά σε τυχόν μελλοντικές προσβολές. Αν έχουμε πολύ από αυτό το διάλυμα, το αραιώνουμε με δεκαπλάσιο νερό και ποτίζουμε τα φυτά στις ρίζες τους, έτσι δίνουμε στο έδαφος και άζωτο.
Υπάρχουν μερικοί βιοκαλλιεργητές που καταφέρνουν να έχουν υγιή φυτά χωρίς κανένα άλλο ράντισμα, εκτός αυτό το δυναμωτικό της τσουκνίδας και αυτό είναι κάτι που πρέπει να επιδιώκουμε. Το παρασκεύασμα αυτό μπορεί να συνδυαστεί για ράντισμα των φυτών και με άλλα παρασκευάσματα

Πηγή:  ΤΕΙ  Κρήτης-Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας